Цэцэг оноогүй бороо
THOUSANDS OF FREE BLOGGER TEMPLATES

Шведийн зохиолч Артур Лүндквистийн бичсэн өмнөтгөл

2017 оны 08-р сарын 24 Нийтэлсэн Т Эрдэнэбаатар
Шведийн зохиолч Артур Лүндквистийн бичсэн өмнөтгөл
Хусто Хорхе Падрон бол өнгөрсөн үеэсээ тусгаарлаж, өөртөө тохирох жинхэнэ зөв замаа олсон хүн юм. Гучаадхан насандаа удам угсаа, өнгөрсөн цаг үетэй нь холбож багласан олон зүйлээс өөрийгөө чөлөөлж, хувь заяагаа яруу найрагтай холбож, хувь хүний эрх чөлөөт хөгжлийг зориг шулуудан сонгожээ.
Их Канарын арлын Лас Палмаст нэр хүндтэй гэр бүлд төрж өссөн тэрбээр хуульзүйн мэргэжлээр суралцаж, төрөлх хотдоо өмгөөллийн ажил эрхэлж, гарамгай теннисчин гэдгээрээ олны танил болсон байлаа. Швед бүсгүй Моникатай гэр бүл болж швед хэл сурч, улмаар энэ нутгийн байгаль болон яруу найраг, ерөөс умардын гэсэн бүхэнд сонирхол нь хүчтэй татагджээ.
Яруу найргаа туурвихын зэрэгцээ шведийн залуу яруу найрагчдын шүлэг зохиолоос олон тоогоор орчуулж, Норвегийн яруу найргийн томоохон хэмжээний эмхтгэл, Дани, Финлянд, Исланд яруу найргийн талаар дэлгэрэнгүй мэдээлсэн үгүүлэл нийтлэл хэвлүүлж уншигчдын хүртээл болгосноороо скандинав болон испанийн уран зохиолыг холбох зуучийн үүргийг гарцаагүй хүлээсэн нэгэн болсон юм.
Улмаар Падрон өмгөөлөгчийн ажил мэргэжил, төрсөн нутаг, Испанийн нийгмээсээ хөндийрч, шинэ эрч хүчээр тэжээн тэтгэх эх сурвалжийг эх хэл соёлоосоо илүү өргөн хүрээнээс олдог боллоо. Амар тайван Канарын арал жуулчдын хөлд дарагдах болж далайн хүрээлэл дундах энэ нутаг усан онгоц, агаарын хөлгийн зөрлөг болж хувирсанаас үүдэлтэй ингэж хөндийрөх болсон ч гэж үзэх тал бас бий.
Испанийн иргэний дайны өмнөх жилүүдэд Тенерифед яруу найраг, уран зурагт сюрреализм ихэд дэлгэрч Их Канарын арал соёлын талбарт манлайлах болсон бөгөөд энэ нутгийн гарамгай яруу найрагч нь Хусто Хосе Падрон юм. Яруу найрагт хөл тавьсан үеэсээ дайны өмнөх үеийн утга уянгын алтан үеийн залгамж болсон Испанийн яруу найргийн шинэ үеийнхний хүрэхээр зорьж тэмүүлж байсан бүхэнд хүрч эхэлжээ. Тэр л үеэс бараг бүх найрагчид цөлөгдөж эсвэл эх орноосоо дайжихад нутагтаа дотоод хорионд байсан Нобелийн шагналт яруу найрагч Висенте Алейксандре түүний уран бүтээлд хүчтэй нөлөөлөх болжээ.
Алейксандрийн яруу найраг нийгэм, улс төрийн бүх явцуу нөхцөл байдлаас халин гарч агаар сансарт хүртэл тархсан хайр сэтгэлийн дуулал бөгөөд өндөр дээд мэдрэмж, гүн гүнзгий хүнлэг өнгө аяс давамгайлдаг болно. Шинийг бүтээгч энэ агуу найрагчтай Падрон ойр дотно холбоотой байсан нь “Харанхуй гал”, “Шөнийн тэнгис” хэмээх эхний хоёр түүвэрт төдийлөн туссангүй. Түүний зохиол Алейксандрийн бүтээлтэй харьцуулахад тайван намуун, мэдрэмж илэрхийлсэн үг хэллэг нь зөөлөн, ерөнхий байлаа. Эдгээр бүтээл нь сэтгэлийн их хүсэл тэмүүлэл, ямар нэгэн тодорхойгүй зүйлийг эрж, хайгуул хийх тухай бөгөөд чингэхдээ ихэд эмх журамтай найрсуулахын зэрэгцээ маш их эрч хүчтэй, эмзэг мэдрэмтгий илэрхийллээр хэлбэржсэнийг үзэхэд зохиолчийн гоц авъяасыг гэрчилдэг.
Падроны удаах ном “Тамын тойргууд” харин өмнөхөөсөө маш өөр болжээ. Алейксандрийн “Диваажингийн сүүдэр” номд байдаг ихэмсэг сүрлэг өнгө аяс, түүний яруу найргаас цацрах агуу гэрэл гэгээтэй адилтгаж үзэх зүйл харагдаж байгаа ч Падроны шүлгүүдэд харанхуй татсан цөхрөл гунихрал илүү их нэвчсэн байдаг. Нөгөөтэйгүүр Падрон тамын тойргуудын дүр зургийг Дантегийн Тамаас эрс өөрөөр гаргаснаараа онцлог байлаа. Христийн шашны залхаан цээрлүүлэх дэг жаягтай бурангуй цагийн тамаас огт өөр, илтэд тулгаран ирээд буй, эдүгээ үеийн тамыг Падрон дүрсэлсэн байна. Бидний биеэр үзэж туулж байгаа хувь хүний хямрал, нөгөө талаас бидний амьдарч байгаа заналхийлэл дүүрэн цаг үе гэсэн тамын гэмээр хоёр төлөв байх бөгөөд эдгээр нь хоорондоо уусч холилдон биднийг хүрээлсэн тамын тойргууд болж байна. Хувь хүнд далд орших тэр зүйл орчлон ертөнцөд түгээмэл орших бүхэнтэй нэгдэж нийлж, тийм ч учраас бидний мэдлээс гарахдаа хүрээд байна.
Энэ ном “Шөнийн тэнгис”-т гардаг шиг сануулга дохио ёр зөн харагдах бөгөөд ялангуяа сүүлийн хэсэгт өөрийн амьдралын хэв маягийг ч тэр, улам бүр сүйрлийн аюул нүүрлэж байгаа хорвоо дэлхийг ч тэр аль алийг нь улам бүр таньж мэдэх тутам .. тасалдаж байгаа, үүрэг даалгавраа гүйцэлдүүлэх зам гардаг. Энэ бол яруу найрагчийг зовоосон мэдрэмж, хайр дурлал, итгэл найдвар, хангалтгүй хийгээд тогтворгүй хэврэг байдлаа харуулсан амьдралын хэв маяг юм. Найрагч өөрийн биер толгой эргэм ангал руу, дайсагнал өшөөрхлийн сүйрэлд толгойгоороо унаж, бүх эд эсүүд нь задарч байгаа мэт байна.
Энэ нь нэг л хүнд тохиолдож буй гай түйтгэр үү нийтийг хамарсан гамшиг зовлон уу гэдгийг ялгахад бэрхтэй. Ганцаардал, орхигдож хаягдахын гай тотгор, аюул занал, сүйрэл зөвхөн түүнд хамааралтай төдийгүй эрүүл ухаантай, өр нимгэн хүн бүхэнд хамаатай. Цөхрөлтгүй өрөмдөж байж найргаас найрагт түүний мөн чанар, мэдэрч хүлээж авсан бүхний цөмд нэвтрэн орно. Энэ бүхнийг олон янзаар зохиомжлон ахин дахин уран чадварлагаар дүрслэхдээ амьсгал давхцам бөгчим орчин нөмрөн авахад төрөх айдас түгшүүр, сохроор тэмтчин ирэх бараан сүүдэр, аймшигт анир чимээгүй, нуран ирэх хад асга, ёроолгүй ангал, утаа манан татаж, аалз хулгана довтлон ирэх, хорвоо ертөнцийг хорхой шавьж, шалбааг намаг, огиудас хүрэм зууралдсан наалдамхай зүйл бүчин авч буй дүр зургаар буулгажээ.
Түүний энэ билиг зөнд нэгэн их мансууруулагч хүч, араас нь дагахаас аргагүй, ятгаж үнэмшүүлэх атлаа хэзээ ч уран сайхны зохиомж гэмээргүй солиорол бий. Гэвч энд дүрслэн бичсэн солиорол нь няцаж цуцашгүй ажиглалт юм. Хурц бөгөөд гэгээлэг ухамсар түүнийг буулган бичиж байна. Яруу найрагч энэ бүхнийг биеэрээ амсч эдлэхийн зэрэгцээ хөндлөнгөөс харж байна. Энэ хоёр үүргийг байгаа бүх боломжийн хэрээр нэгэн цул болгож давхцуулж, хольж уусгасан байна. Үүнийг ирээдүйд нөмөрч болзошгүй аюул заналхийлэл, нөгөө талаас хувь хүнд тохиолдоод буй эмгэнэлт явдал гэсэн хоёр өөр талаас нэгэн зэрэг харж болно.
Яруу найрагч үүнийг “Манай дэлхийн ирээдүйн дүр төрх -энэ тамын толь юм” гэж хэлж байна. Тэрээр түгшүүрт байдал бий болсны хариуцлагыг өөртөө тохох мэт өөрийгөө зэмлэн буруутгах, явах ёстой замаасаа гарснаар сүйрэл нүүрлээд буйг мэдэрч байна. Тэр өөрөө балчиг намаг, тахалд баригдаж зугтаж жийрхэм болсон хүн, тэр өөрийгөө уяман өвчинд баригдсан, ёс суртахуун нь ялзарч өмхөрсөн хүн гэж нэрлэж байна. Энэ бол найрагч эргэн тойрныхоо тамын байдлыг өөрийн дотооддоо шилжүүлэн суулгаж байгаа хэрэг юм. Нөгөөтэйгүүр түүний өнгөрсөн үеэсээ тусгаарлан холдсоноос үүдсэн ганцаардал, урьдаас тааж хэлэхийн аргагүй гадуурхагдаж үгүйсгэгдсэн нөхцөлд төрөх мэдрэмжийн үр дагавар илэрч байгаа нь энэ юм. Үхтлээ ядарч туйлдан, өөрөө өөрийнхөө төдийгүй хүмүүн гэгч тэр чигээрээ хамгийн адгийн заналт дайсан боллоо хэмээн өгүүлж байна.
Бүр мөсөн орхигдож, солиорол эсвэл амиа хорлох л түүнд үлдсэн цорын ганц гарц мэт болжээ. Сүйрэл доройтол бие махбодоор нь ч, зүрх сэтгэлээр нь ч тархаж буйг мэдэрч байна. Өөрийнх нь дотоод ертөнц түүнрүү хамгийн хатуу ширүүнээр дайрч довтлох шиг, задарч бутран, хад чулуу болон чулуужиж, эсвэл эрэмдэг зэрэмдэг аймшигт мангас болон хувирч байгаа мэт мэдрэмж төрж байна. Эдгээр шүлгийг Гояагийн айдас төрүүлэм зурагтай зүйрлэж түүний хар дарсан зүүдний бичлэг гэж хэлсэн нь бий. Түүгээр ч тогтохгүй Хиеронимус Бошийн дүрсэлдэг ад чөтгөрийн, тарчлаант амьдралын хэв загвар, хүсэл шуналд хөтлөгдсөөр айдас жихүүдэст гоожин унаж, садизмын гол хэрэглэл болох харахад голд хүйт даам шүд, хумс, хошуу болсон аймшигт амьтны эрэмдэг дүр төрхтэй адилтгажээ. Гояа, Бош нар бол манай цаг үеийн ёр зөнгийн (visionaries) гол төлөөлөгчид бөгөөд бидний үйлийг мөрдөж зовоон туйлдуулж байгаа, магадгүй хамгийн орчин цагийн уран бүтээлчид юм. Падроны “Тамын тойргууд” бидний бодол санааг энэ зүгт хандуулж байгаа нь тохиолдлын хэрэг биш юм.
Гояа, Бош нарын нэгэн адил Падрон илэрхий улс төрч биш юм. Дарангуйлал, заналхийллийг эсэргүүцэх түүний үйлдэл түгээмэл нийтлэг хандлага юм. Хүн өөрөө газар дэлхий дээр там бий болсныг хариуцлагыг хүлээх ёстой буруутан нь гэж үзэж Бурхнаас далдуур өөрийгөө тарчилган зовоогч хэмээн харж байна. Хүний дотоод ертөнц болон гаднах эмгэнэлт явдал нь харилцан уялдаатай бөгөөд нэг зоосны хоёр тал юм. Зохиолч үүнийг илрүүлэн гаргаж, сэрэмжлүүлж байна. Ингэхдээ орлон тоглогч болон хувирч өөрийгөө золиослож байна. Хүн төрөлхтнийг отож буй зовлон зүдгүүр, гай гамшгаас болж энэ л биеэрээ шаналж гутарч байна.
Хусто Хорхе Падрон тийм эрт, тийм хурдан сэхээрч энэ үүргийг өөртөө оноож, уран чадварлаг, сэнхэртэл гүйцэтгэж чадсан нь түүний хэр чухал хийгээд чадварлаг найрагч болохын тод илрэл юм.

Хорьж чадахгүй хорин насыг ,,,

2016 оны 09-р сарын 19 Нийтэлсэн Т Эрдэнэбаатар
Хэтэрхий хөнгөн хорин насыг Дэлгэрэнгүй»

Шүлэг

2016 оны 05-р сарын 07 Нийтэлсэн Т Эрдэнэбаатар

Өвс ногооны чимээ аниргүйд уусаад

Өргөн хорвоо хоёр сэтгэлд уярдагсан

 Дэлгэрэнгүй»

Өнгөц шохоорхол

2016 оны 04-р сарын 15 Нийтэлсэн Т Эрдэнэбаатар

Зүсрээ бороо болон бүжиж ирдэг

Зүүдний зураг шиг өнгөрөх өдрүүдэд

 Дэлгэрэнгүй»

Хань минь

2016 оны 04-р сарын 12 Нийтэлсэн Т Эрдэнэбаатар

Ижий минь оронд цай аягалж

Ирэх жилүүдийн хөргийг хамтдаа зурж

 Дэлгэрэнгүй»

Амьдын жаргал

2016 оны 03-р сарын 18 Нийтэлсэн Т Эрдэнэбаатар

Талын цэцгийг би өнгөөр нь биш

Үнэрээр нь мэддэг боллоо

Хайр сэтгэлийг би үнсэлтээр биш

Халамжаар нь мэддэг боллоо

 Дэлгэрэнгүй»

Хөх салхи

2016 оны 02-р сарын 12 Нийтэлсэн Т Эрдэнэбаатар

Хөх салхи

Хөвчийн мододоор

Хөгжимдөх дуртай

 Дэлгэрэнгүй»

Өвлийн адуучин

2016 оны 02-р сарын 06 Нийтэлсэн Т Эрдэнэбаатар

Оосор бүсгүй цасан далай

Хад хага ташиж хүйтэрсэн ч

Хажуунаас нь залуу чулуу ургасан өвөл 

Сөөвөн сөөвөн дэрс хяруу нөмөрч

Салхины галбирыг өөр дээрээ бичүүлнэ

 Дэлгэрэнгүй»

Хань

2015 оны 12-р сарын 29 Нийтэлсэн Т Эрдэнэбаатар

Санахын эгшигтэй залуу насныхаа

Сарны гэрэлтэй шүлгүүдийг

Чихны ятга

Чиний инээдээр хөглөж бичсэн

 Дэлгэрэнгүй»

Төөрөгт

2015 оны 12-р сарын 15 Нийтэлсэн Т Эрдэнэбаатар

Сөхсөн хаяа ханы нүдээр тэнгэр үзэгдэнэ

Сөөсгөр нялх нүцгэн хөлөөр бурханы хээ тавина

Өвгөд завилахад  уулс багадна

 Дэлгэрэнгүй»

Сүүдэр

2015 оны 11-р сарын 10 Нийтэлсэн Т Эрдэнэбаатар

Сүжрэх эрххэн бор хүү

Сүүдэртэйгээ тоглож байлаа

 Дэлгэрэнгүй»

Яг энэ өдөрт зориулав,,,,

2015 оны 11-р сарын 01 Нийтэлсэн Т Эрдэнэбаатар

Яг энэ өдөрт зориулав,,,,

Шинэ өглөөний мэнд

Намайг намар гэдэг

Ширхэг гялбаа цацраачихвал

Төөрчихгүй байгаа даа

Яасан уйтгартай  хүмүүс вэ

Гэмээ бүгд нуучихаж  

Яг л хуучин зангаараа

Нүүрээ бүүр будчихаж

Яруу найрагчид нь хаана

 Тэд л намайг танина даа

Яасан гоё намар вэ гээд

Хацар дээр минь үнсэнэ дээ

Б Хүрэлтогоо    2012,09,26 

Гунигт намар

2015 оны 08-р сарын 25 Нийтэлсэн Т Эрдэнэбаатар

Хагацлын бишгүүр ганлингийн  дуу

Харвасан одны зам шиг арилахад

Жамын өмнө үггүй

 Дэлгэрэнгүй»

Шүлэг

2015 оны 08-р сарын 21 Нийтэлсэн Т Эрдэнэбаатар

Альхан зайд цэцэг таривал

Чи зогсож услах вэ


 Дэлгэрэнгүй»

Сэрэхүй

2015 оны 06-р сарын 19 Нийтэлсэн Т Эрдэнэбаатар

Цагийн горьтиг  тэнгэрийн эрхшээлд үл захирагдах

Цаг хугацааны замаар зорчном би

 Дэлгэрэнгүй»